| Sanayi Odası, Kamu Yönetimi Reformu konusundaki uzmanların bulgu, tespit ve tavsiyelerini yerinde buldu
Kıbrıs Türk Sanayi Odası, projeyi hazırlayan uzman heyetin, bulgularını, tespitlerini, tavsiyelerini çok gerçekçi ve yerinde bulduğunu açıkladı.
Sanayi Odası Başkanı Salih Tunar, 23 Eylül 2005 Cuma günü oda binasında düzenlediği basın toplantısında, söz konusu tespit ve bulguların yıllardır Sanayi Odası'nın söyledikleriyle örtüştüğünü ifade etti.
Kuzey Kıbrıs'ta yaklaşık olarak 14,500 civarında kamu çalışanı bulunduğunu ve bu sayının çalışan nüfusun yaklaşık %17'sine eşdeğer durumda olduğu ifade edildi. (Güney Kıbrıs %12,37, Malta %12, Bulgaristan %6,8, Hollanda %7,53)
“Kuzey Kıbrıs'ta çağdışı kalmış, hantal ve verimsiz çalışan Kamu Yönetimi'ni çağdaş, işlevsel, verimliliğe ve performans kriterlerine dayalı vatandaş odaklı, bir yönetim haline getirmek için Kamu Yönetimi Reformu en öncelikli konulardan biridir” diyen Salih Tunar, “Kamu Yönetimi Reformu'nun başarıya ulaşabilmesi için Sosyal Güvenlik Reformu ve Belediyeler Reformu ile eşzamanlı düşünülerek uygulamaya konması gerekmektedir” dedi.
Oda tespitleri
Kıbrıs Türk Sanayi Odası'nın bu konudaki görüş ve önerileri şöyle:
“Başbakanlık tarafından, İngiliz Yüksek Komiserliği, Yöneticilik ve Politika Çalışmaları Merkezi'nden dört kişilik uzman bir ekibe mevcut yapı ve insan kaynakları analiz ettirilerek hazırlatılan ‘KAMU YÖNETİMİ REFORMU PROJESİ' Kıbrıs Türk Sanayi Odası tarafından incelenmiştir.
Kıbrıs Türk Sanayi Odası, projeyi hazırlayan uzman heyetin bulgularını, tespitlerini ve tavsiyelerini çok gerçekçi ve yerinde bulmaktadır. Esasen, bulgular ve tespitler odamızın yıllardır söyledikleri ile örtüşmektedir.”
Sanayi Odası'nın görüşleri ile örtüşen ve Reform Paketi'nde de yer alan bulgular ve tespitler:
“•Kuzey Kıbrıs'ta kamu yönetimi çağdışı kalmıştır, çağdaşlaşmaya ve yeniden yapılandırmaya ihtiyaç vardır.
•Mevcut idari düzenleme kişisel ve kurumsal başarıları gözardı etmekte, profesyonel davranışı cesaretlendirmemektedir.
•Mevcut idari yapı ve kıdemli kamu görevlileri seviyesinde yapılan siyasi atamalar hoşnutsuzluğa neden olmakta kamuda verimliliği yok etmektedir.
•Kamu reformu sadece idari reformlarla mümkün değildir, güçlü bir liderlik, yasal, kurumsal, yöntemsel ve kültürel gelişmelerle desteklenmelidir.
•Bakanlıkların ve dairelerin kuruluş yasalarında belirtilen kadrolar ve görev tanımları, günün ihtiyaçlarına, çağdaş normlara ve bilimsel verilere göre düzenlenmemiştir.
•Kuzey Kıbrıs'ta yaklaşık olarak 14,500 civarında kamu çalışanı vardır ve bu oran çalışan nüfusun yaklaşık %17'sine eşdeğerdir. (Güney Kıbrıs %12,37, Malta %12, Bulgaristan %6,8, Hollanda %7,53)
•Dairelerin kuruluş yasalarına bakıldığında öngörülen kadro sayısı 18,656 kişidir. Yani halen pozisyonların %25'i doldurulmamış görünmektedir.
•Sorumlulukların belirlenmesinde, koalisyon partileri arasındaki güç paylaşımı ve çağdışı kalmış düzenlemeler, Bakanlıkların işlevsel amaç ve stratejik hedeflerinden daha çok rol oynamıştır.
•Kamuda görev ve yetki karmaşası ve konu ile ilgili daireler arasında iletişim eksikliği vardır.
•Üçlü kararname uygulamasından dolayı en yüksek üç üst düzey yetkilinin (müsteşarlar, müdürler ve daire müdürleri) hiçbiri açık rekabetle işe alınmamaktadır.
•Dairelerde, stratejik planlama yapılmamakta, performans hedefleri konmamakta ve performans analizi yapılmamaktadır.
•Şimdiye kadar Kuzey Kıbrıs mevzuatının AB mevzuatı ile uyumlaştırılmasında kayda değer bir mesafe alınmamıştır.
•Tüm üyeleri Cumhurbaşkanı tarafından atanan Kamu Hizmetleri Komisyonu ile kamu hizmetlerini yürütmeden sorumlu hükümet arasında zaman zaman güç çatışması yaşanmaktadır.
•Bakanlıklar tarafından yapılan ‘Geçici Atama'lar, geçici bir dönem için süreli işlere yapılmamakta, geçici atananlar sürekli çalışmaktadır.
•Aktif görevden alınan üst kademe yöneticileri ‘danışman' olarak atanmakta, maaşlarını artışları ile birlikte emeklilik yaşına kadar almaktadırlar. Hatta bu kişiler, ikinci işlerde veya kendi özel işlerinde çalışmaktadırlar.
•Kamu Görevlileri Yasası'na göre memurlar için yıllık değerlendirme raporları hazırlanır fakat bu değerlendirme raporları ödüllendirme ve kişisel veya profesyonel gelişime katkı sağlamaya yönelik kullanılmaz. Ayrıca, olumsuz değerlendirmeler kişinin bilgisine getirilmez.
•Kuzey Kıbrıs'ta şu anda kamuda kullanılmakta bulunan karmaşık maaş ve değerlendirme sistemi İngiliz Sömürge yönetiminden kalmış bir sistemdir.
•Kuzey Kıbrıs'taki devlet çalışanlarının çoğunun icra ettikleri işlerin odak noktası, vatandaşın ihtiyaçlarını karşılamaktan ziyade çalışmakta oldukları kurumun ihtiyaçlarını karşılamaktadır.
•‘Hayat boyu iş garantisi' kamu hizmetinde motivasyonu ortadan kaldırmaktadır. Bu durum etkin poerformans gösteren, arzulu ve yetenekli kişiler için adil değildir.
•Kamu hizmeti ömür boyu iş garantisinin yanısıra, özel sektörden daha iyi maaş ve daha iyi emeklilik güvencesi sağlamaktadır.
•Kuzey Kıbrıs Kamu Yönetimi uzun dönemler boyunca ekonomik ve siyasi izolasyonlara maruz kaldığından dolayı, uluslararası kıyaslamalar yapılmamış çağdaş normlar takip edilmemiştir.
•Siyasiler ve kamu hizmetinde çalışanlar arasındaki ilişki net değildir. Siyasi atamalardan dolayı, insan kaynakları ve mali idare eksiklikleri, iletişim ve otorite karmaşası yaşanmaktadır.”
Oda önerileri
Sanayi Odası Kamu Reformu hakkındaki görüş ve önerilerini şöyle sıraladı:
“1-Kuzey Kıbrıs'ta çağdışı kalmış, hantal ve verimsiz çalışan Kamu Yönetimi'ni çağdaş, işlevsel, verimliliğe ve performans kriterlerine dayalı vatandaş odaklı, bir yönetim haline getirmek için Kamu Yönetimi Reformu en öncelikli konulardan biridir.
2-Kamu Yönetimi Reformu'nun başarıya ulaşabilmesi için Sosyal Güvenlik Reformu ve Belediyeler Reformu ile eşzamanlı düşünülerek uygulamaya konması gerekmektedir.
3-Etkin, saygın, hızlı ve verimli çalışan bir kamu yönetimi hedeflenmeli, kamu yönetimi şeffaf ve hesap verebilir olmalıdır.
4-Başta, Kamu Görevlileri Yasası, Bakanlık ve Dairelerin Kuruluş Yasaları ve bu yasaların etki yapacağı tüm yasalar gözden geçirilerek AB üyesi bir toplumun ihtiyaç duyduğu şekilde değiştirilmeli ve AB muktesebatı ile uyumlaştırılmalıdır.
5-Kadrolar günün şartlarına göre yeniden gözden geçirilerek, ihtiyaç duyulan pozisyonlar ve kişi sayısı tespit edilmelidir. Görev tanımları yeniden yapılmalıdır.
6-Küçük ekonomilerde kamu çalışanlarının çalışan nüfusa oranı, büyük ekonomilerden daha yüksektir. Ancak tespitler kısımında verilen AB ülkeleri dikkate alınırsa bu oran yaklaşık %8-%10 olarak hedeflenmelidir.
7-Uzmanların önerdiği gibi, ‘AB İşleri ve Kamu Yönetimi Reformu Bakanlığı'nın kurulması, muktesabatımızın AB muktesabatı ile uyumlaştırılması, kamu reformu ve diğer reformların bu bakanlığın koordinasyonunda yapılması uygun olacaktır.
8-Üçlü kararnamenin kapsamı daraltılarak bakanlıklardaki siyasi kadrolar müsteşar ve bakanlık müdürü ile sınırlandırılmalı, siyasi olarak atanan kişiler siyasi görevleri sona erdiğinde eski görevine dönmeli, müşavir kadroları iptal edilmelidir.
9-Kamu Hizmetleri Komisyonu'nun kuruluş, görev ve yetkileri yeniden gözden geçirilmelidir. Kamu Hizmetleri Komisyonu sadece bir siyasi güç (Cumhurbaşkanı) tarafından değil, Komisyon üyelerinin %30'u Cumhurbaşkanı, %30'u Başbakan, %30'u Meclis ve %10'u da Yüksek Mahkeme tarafından atanmalıdır.
10-Kamudaki ‘Hayat boyu iş garantisi' ‘Çalışılan yıllara dayanan otomatik terfi', ve ‘Siyasi terfi' kaldırılmalıdır.
11-İstihdam ve terfi prosedürlerinde AB ülkelerindeki uygulamalardan faydalanılarak, ‘verimlilik, performans, yetenek ve başarı' kriterlerine dayalı şeffaf bir istihdam ve terfi sistemi kurulmalıdır.
12-Kamu görevlilerinin maaşları banka hesaplarına yatırılmalı, vergi hariç her türlü aidat ve taksit kesintileri kamu görevlisinin direktifi doğrultusunda banka tarafından yapılmalıdır. Devlet hiçbir kurum veya örgütün tahsildarlığını yapmamalıdır.
13-Geçici pozisyonlara yapılan atamalar geçici olmalı, süre ve/veya görev tamamlandıktan sonra işe son verilmelidir. Sözleşmeli Personel ve/veya hizmet alımları sürekli hale gelmemelidir.
14-Tek Tip Sosyal Güvenlik Sistemi'ne geçilip kamudan özel sektöre veya özel sektörden kamuya geçişlerde sosyal güvenlik açısından hiçbir fark olmamalıdır.
15-Kamu hizmeti ‘vatandaş odaklı' olmalıdır. Kamu çalışanına görevinin ‘vatandaşa hizmet etmek' olduğu öğretilmelidir.
16-Hükümetin kamu çalışanlarının işvereni olmadığı, kamu çalışanının işverenin vergi mükellefi olduğu siyasilere ve kamu çalışanına öğretilmelidir.
17-Kamu Yönetimi'nin fiziki altyapısı geliştirilerek bilgisayar ve elektronik sisteme geçilmelidir.” [ geri ]
|
